برگزیده‌ها

spot_imgspot_img

نوشته های تازه

در شناخت گُل‌سنگ‌ها| آشنایی با شاعران معاصر افغانستان

نویسنده: حیات‌الله ره‌یاب نقش تخیّل در تصویرسازی، خوانشِ چند شعرِ...

اندیشیدن در فرایندِ آزمون

نویسنده: یعقوب یسنا به برداشتِ من، ما در اندیشیدن و...

زاویه‌ی دید در داستان «عبدل بیتل آمده بود این‌جا بمیرد»

نویسنده: علی‌خان حلیمی زندگی‌نامه محمدحسین محمدی در سال 1354 خورشیدی...

عقب‌نشینی لایتناهی مدلولِ متعالی در غزلی از مولانا

یعقوب یسنا چندی پیش، این غزل مولانا را «آن‌که بی‌باده...

معرفی دیوان غزلیات سید نادرشاه الحسینی کیانی

نویسنده: یعقوب یسنا دیوان غزلیات پیر سید نادرشاه الحسینی کیانی...

جشن نوروز پاس‌داری از طبیعت و محیط زیست

نویسنده: روح‌الله فجر در گام نخست فرارسیدن سال نو یعنی جشن نوروز را به مردمانی که سال نو خورشیدی را بنام نوروز  جشن می‌گیرند،...

ارتباط خرد و شادی در شاه‌نامه

یعقوب یسنا ستایش از شادی و خرد در فرهنگ، دین و اساطیر ایرانی، جای‌گاه خاصی دارد. اگر در دین ایرانی که دین زرتشتی...

بازتاب نوروز باستان در ادبیات پارسی

نویسنده: شیون شرق جشن نوروز از جمله عیدهای است‌که در ممالک مربوط به حوزه‌ی تمدن پارسی و حوزه‌ی نوروز همه‌ساله پاس‌داشتمی‌شود. از این روز تاریخی  در افغانستان و ایران به‌گونه‌ی همیشگی تجلیل صورت می‌گیرد و در کشورهای ازبکستان،تاجیکستان، روسیه، قرقیزستان، قزاقستان، گرجستان، ترکیه، جمهوری آذربایجان تعطیل رسمی است‌که با رسیدن آن،مردم جشن شادی برگذار می‌کنند.   تجلیل از این روز، در مناطق و ممالک مختلف، تفاوت دارد و  هر ممالک به‌گونه‌ی خاص، مطابق رسم و عادت دیرینه‌ی خوداز آن نیکوداشت می‌کنند. نوروز نمادی است‌ برای پیوند دادن ملت‌های مختلف که از آن در کشورهای مختلف تجلیلمی‌شود، حتا کشورهای که نه به پارسی گفت‌وگو می‌کنند و نه پارسی را می‌دانند. از این‌رو، نوروز پیوند دهنده‌یملت‌هاست و ملت‌های مختلفی از آن قدردانی می‌کنند و در نوروز رسم و عنعنات داشته‌ی خود را نمایش می‌دهند. با اینوجود، نمی‌شود شناس‌نامه‌ی ایرانی بودن نوروز را انکار کرد، نوروز شناس‌نامه‌ی ایرانی دارد و از میانه‌ی ایرانی‌ها قدبرافراشته و به ممالک هم‌جوار و دور ونزدیک خود رفته است. ارچند پژوهش‌گران معتقد استند که نمی‌توان پیشینه‌ی دقیق ومشخصی برای نوروز بیان کرد و در این راستا روایت‌های بی‌شماری نشر شده‌اند، با این وجود، ردپای بزرگ‌داشت از اینروز باستانی در دوره‌ی هخامنشی‌ها یافته شده است‌.  هخامنشی‌ها به‌طریقه‌ای که داشته‌اند از این روز تجلیل کرده‌اند و با بزرگ‌داشت این روز علاقه داشته‌اند. پس از آن روندبزرگ‌داشت از نوروز ادامه داشته است‌، در سده‌ی ششم در ادبیات پارسی  نوروز وارد مفهوم و مرحله‌ای جدید شدهاست. پس از سده‌ی ششم، در جامعه و رسم‌ها نیز تجلیل از این روز، رنگ و بوی تازه و زمانوی باخود گرفته‌ است،طوری‌که در ادبیات و در بین اهل و اصحاب ادبیات رنگ وبوی تازه و زمانوی گرفته بود. با این حال، پرسش این‌جاست کهنوروز در ادبیات و شعر پارسی از چه جای‌گاهی برخوردار است، آیا به این روز پرداخته شده؛ اگر  شده است، چگونهبوده است؟ پس از هخامنشیان که روزهای نخستین تجلیل از نوروز به آن‌ها بر می‌خورد، اسکندر مقدونی به‌ایران مسلط شد. اسکندرسیزده‌سال در ایران تسلط داشت و در این سیزده‌سال تجلیل از نوروز  صورت نگرفت. با حمله‌ی اسکندر و تسلط آن برایران، ایرانیان آزادی خود را از دست دادند، دیگر نتوانستند از روزهای تاریخی، از روزهای شادی و مهم خودبزرگ‌داشت بگیرند، در این مدت در کنار نوروز و بازی‌های دیگری که برای شان ارزش داشت و مهم بود رو به خموشیسپرد و کسی حاضر نشد و نتوانست از آن‌ها تجلیل نماید. با تسلط اشکانیان به ایران مقدمه‌ی تجلیل از نوروز دوباره آغاز یافت و در دوران زمام‌داری این‌ها از نوروز تجلیل گرفتهشد(۱) اما آن‌چه مسلم است، در دوره‌ی ساسانی‌ها بود به نوروز آب وتاب تازه داده شد، از نوروز دفاع صورت گرفت وبه‌طور پیوسته تجلیل کرده‌ شد. در این دوره خط و رسم رایج پهلوی یا پارسی میانه بوده است و از این بابت به نوروز «نوگ روچ» می‌گفته‌اند که پسان‌ها گ و از نو حذف می‌شود و جای «چ» را «ز» می‌گیرد و نوروز می‌شود.(۲)  در بسیاری از تواریخ نوروز را به‌ جمشید، پادشاه پیشدادی، نسبت داده‌اند و او را نخستین ‌بانی نوروز دانسته‌اند. تاریخگردیزی ریشه‌ی نوروز را برمسلط شدن جمشید بر دیوان دانسته است.  ابوعلی بلعمی، در تاریخ بلعمی می‌نویسد: «پس از جمشید...

نقشِ داعیان اسماعیلی در رشد و گسترشِ زبانِ پارسیِ دری

نویسنده: جاوید فرهاد اسماعیلیان در خراسان در کنار پخش و نشر باورهای مذهبی شان در مسیرِ تاریخ، نقشِ بارزی در رشد و گسترشِ...

بررسی شگردهای زبانی و بیانی نفثه‌المصدور به اساس مولفه‌های پسامدرنیسم

نویسنده: یعقوب یسنا چکیده نثر مصنوع و متکلف فارسی از نظر ظرافت‌های زبانی، صنایع ادبی، بینامتنیت و توجه به لفظ و صورت خیلی خاص استند....